Điếu Văn
(đọc trước mộ Hoàng thi Thơ ngày 1 tháng 10 năm 2001)

Phạm Duy

 

        Hoàng Thi Thơ, chàng Hoàng Tử của thi ca và âm nhạc đã trở về cát bụi... Trong cuộc đời ồn ào và bụi bậm này, từ nay sẽ vắng bóng người nghệ sĩ lúc nào cũng quần áo bảnh bao, ăn nói nhẹ nhàng, chữ đẹp như hoa, lời sang như gấm. 

       Là bạn đồng hành suốt đời của anh, vì anh đã ngừng cuộc chơi và nghiêng mình nằm xuống, thì hôm nay tôi có bổn phận nói lên vài lời tiễn biệt. 

       Nhớ anh xưa, cùng với tôi, trong tuổi còn xanh ngát, bước vào cuộc kháng chiến giành độc lập tự do, không phải với cây súng hay trái lựu đạn giết người mà với cây đàn và câu hát làm tăng thêm lòng yêu nước của dân tộc. Cùng với xu hướng nhạc dân tộc đó, anh đã chú trọng đến việc dùng âm nhạc để xưng tụng tình quê hương.       

     Có ai trong chúng ta mà không biết đến bài tình ca trên lúa, tưởng nhớ tới hình ảnh cô gánh gạo trắng trong đêm trăng thanh, hoặc bàng hoàng khi nghe lại câu ca trăng rụng xuống cầu ?  Nhờ anh, chúng ta chứng kiến cảnh tượng đưa em xuống thuyền trong đám cưới trên đường quê. Nhạc của anh lúc nào cũng giống như một đám rước : Rước tình về với quê hương trong một thời đại đầy sóng gió, nhạc của anh lúc nào cũng là nhạc lý tưởng, anh đã mơ ước hát lên những câu kinh cầu nguyện tình yêu cho những ngày vui lý tưởng, không phải trong một lâu đài sang trọng nào cả, mà chỉ là trong một túp lều lý tưởng rất đơn sơ và thành thực.   

       Nhưng nhạc của Hoàng Thi Thơ không phải chỉ dành cho quê hương, cho dân tộc nói chung mà còn là nhạc soạn cho thiên nhiên, cho siêu nhiên, nói tới niềm đau của cát, nói tới con tim và nước mắt... Dành cho từng người và cho riêng mình là những câu hát nhức buốt : ai nhớ chăng ai, ai buồn hơn ai...  với những điệu buồn dang dở... 

       Bây giờ thì không còn gì là dang dở nữa rồi, cuộc đời nhân thế của Hoàng Tử Thi Ca và Âm Nhạc đã kết thúc. Hôm nay người vợ hiền của anh và có thể dăm bẩy người tình vô danh nữa, cùng với đông đủ con cháu và bạn bè, tiễn đưa anh về cõi thiên thu xa thẳm, bình yên. Nhưng nhạc của anh sẽ vẫn còn đây, còn mãi trong thinh không và trong lòng người. 

       Thôi nhé ! Mời anh cưỡi hạc về trời, cõi lạc trông vời muôn dặm. Nhạc đành đứt đoạn nhưng tình vẫn còn dài. Hoa tàn trăng khuyết, nước chẩy mây trôi ! Ô hô !

Phạm Duy